Besimi në jetën e përtejme (Akhirah) është një nga shtyllat themelore të Islamit. Ky besim përfshin që jeta nuk përfundon me vdekjen, por vazhdon në një formë tjetër ku çdo shpirt do të gjykohet bazuar në veprat e tij. Jeta e përtejme përfshin ngjarje si vdekja, varri, ringjallja, Dita e Gjykimit dhe destinacionet e përjetshme të Xhenetit (Parajsës) apo Xhehenemit (Ferrit). Ky koncept nxit përgjegjësinë, qëllimin dhe shpresën në zemrën e çdo besimtari.
Vdekja shënon fillimin e udhëtimit drejt jetës së përtejme. Në Islam, ajo nuk shihet si fund, por si një kalim në botën e padukshme. Periudha midis vdekjes dhe ringjalljes quhet Barzakh, një pengesë ku shpirtrat presin Ditën e Gjykimit. Gjendja e shpirtit në varr pasqyron jetën që ka jetuar—ose me paqe ose me vuajtje.
"Deri sa, kur vdekja i vjen ndonjërit prej tyre, ai thotë: 'Zoti im, më kthe prapa që të bëj vepra të mira në atë që kam lënë pas.' Jo! Kjo është vetëm një fjalë që ai e thotë; dhe pas tyre është një pengesë (Barzakh) deri në ditën që do të ringjallen." El-Mu'minun 23: 99⧉ 100⧉
Varri konsiderohet ose një kopsht nga kopshtet e Xhenetit ose një gropë nga gropat e Xhehenemit, varësisht nga besimi dhe veprat e individit.
Islami mëson se të gjithë njerëzit do të ringjallen për gjykim në Ditën e Ringjalljes (Yawm al-Qiyamah). Kjo do të jetë një ditë e së vërtetës dhe drejtësisë, ku çdo vepër, fjalë dhe qëllim do të bëhet i njohur. Asgjë nuk do të fshihet nga Allahu.
"Dita kur do të dalin nga varret; asgjë për ta nuk do të jetë e fshehtë për Allahun. Kujt i takon pushteti atë Ditë? Allahut, Njëshit, Mbizotëruesit." Gafir 40:16 ⧉
Çdo person do të marrë librin e veprave të tij—ata që janë të suksesshëm do ta marrin në dorën e djathtë, ndërsa të tjerët në të majtën. Do të vendosen peshore për të matur veprat, dhe çdo shpirt do të shpërblehet plotësisht për atë që ka bërë.
Xheneti është shtëpia e përjetshme e paqes dhe shpërblimit për ata që kanë besuar në Allahun, kanë ndjekur urdhrat e Tij dhe kanë jetuar një jetë të drejtë. Përshkruhet në Kuran si një vend i bukur, i mbushur me gëzim dhe afërsi me Allahun. Lumenj me qumësht dhe mjaltë, kopshte me begati dhe shoqëri të pastra janë disa nga dhuntitë e tij.
"Me të vërtetë, ata që kanë besuar dhe kanë bërë vepra të mira – atyre u takojnë Kopshtet e Parajsës si vendbanim." El-Kehf 18:107 ⧉
Shpërblimi më i madh për banorët e Xhenetit do të jetë të shohin Allahun dhe të qëndrojnë përgjithmonë në kënaqësinë e Tij. Hyrja në Xhenet vjen përmes mëshirës së Allahut, dhënë atyre që janë përpjekur me besim dhe vepra të mira.
Xhehenemi është vendi i dënimit për ata që kanë mohuar Allahun, kanë kryer mëkate të mëdha pa u penduar ose kanë jetuar në pabesim dhe padrejtësi. Kurani paralajmëron shpesh për vuajtjet e tij—zjarri përvëlues, erërat e nxehta dhe uji i vluar.
"Me të vërtetë, ata që mohojnë ajetet Tona – Ne do t’i fusim në një zjarr. Sa herë që lëkurat e tyre të digjen, Ne do t’i zëvendësojmë me të tjera, që të përjetojnë dënimin." En-Nisa 4:56 ⧉
Megjithatë, Islami mëson se mëshira e Allahut është e madhe. Pendimi i sinqertë para vdekjes mund të çojë në falje, dhe vetëm Allahu vendos fatin e çdo individi me drejtësi dhe urtësi të përsosur.
Çdo shpirt është përgjegjës për veprat e tij, dhe në Ditën e Gjykimit, askush nuk mund të mbajë barrën e një tjetri. Islami thekson përgjegjësinë personale dhe llogaridhënien, duke kujtuar besimtarët se edhe veprat më të vogla do të gjykohen.
"Kush bën një grimcë mirësi do ta shohë atë, dhe kush bën një grimcë të keqe do ta shohë atë." Ez-Zelzele 99: 7⧉ 8⧉
Kjo kuptimësi nxit myslimanët të jetojnë me ndershmëri, adhurim, mirësi dhe drejtësi, me dijen se përpjekjet e tyre nuk janë të kota.
Jeta e përtejme është një temë qendrore në teologjinë islame, që nxit besimtarët të jetojnë me qëllim, të bëjnë vepra të mira dhe të jenë të vetëdijshëm për kthimin e tyre te Allahu. Ajo na kujton se kjo jetë është e përkohshme dhe një sprovë, dhe se suksesi i vërtetë qëndron në kënaqësinë e Allahut dhe hyrjen në Xhenet.
Islami mëson se përgatitja për jetën e përtejme përfshin besimin, veprat e drejta, pendimin dhe besimin në mëshirën e Allahut. Besimtari i mençur është ai që kujton vdekjen dhe jeton çdo ditë duke u përpjekur për shpërblimin e përjetshëm.