Kurani është libri i shenjtë i Islamit, i konsideruar nga myslimanët si fjala e drejtpërdrejtë e Allahut, e shpallur Profetit Muhamed (Paqja qoftë mbi të) përmes engjëllit Xhibril (Gabriel) gjatë një periudhe prej rreth 23 vitesh. Kurani shërben si udhëzuesi përfundimtar për myslimanët në të gjitha aspektet e jetës, duke ofruar udhëzime mbi besimin, moralin, ligjin dhe sjelljen personale. Më poshtë shqyrtojmë rëndësinë, strukturën dhe mësimet e Kuranit në Islam.
Kurani është fjala e përjetshme dhe e pandryshuar e Allahut, e shpallur Profetit Muhamed (Paqja qoftë mbi të) si shpallja e fundit për njerëzimin. Myslimanët besojnë se Kurani u shpall në gjuhën arabe dhe se ai është burimi përfundimtar i udhëzimit për të gjithë myslimanët, duke e tejkaluar Teuratin, Zeburin dhe Inxhilin. Edhe pse këto libra konsiderohen të shpallur nga Allahu, myslimanët besojnë se Kurani është shpallja përfundimtare dhe më e plotë për njerëzimin.
Allahu e përshkruan vetë Kuranin si udhëzim, urtësi dhe mëshirë në shumë ajete. Në Suren El-Bekare 2:2 ⧉, thuhet: “Ky është Libri për të cilin nuk ka dyshim, udhëzim për të devotshmit.” Origjina hyjnore e Kuranit është themeli i autoritetit të tij dhe myslimanët e konsiderojnë atë një libër me rëndësi të përjetshme, të pandryshuar dhe të ruajtur në formën e tij origjinale.
Kurani nuk është vetëm një shkrim i shenjtë, por edhe një mrekulli, pasi u shpall gjatë dy dekadave, në rrethana të ndryshme, dhe megjithatë mesazhi i tij mbeti i pandryshuar dhe koherent.
Kurani përbëhet nga 114 kapituj, të quajtur sure, të cilat ndryshojnë në gjatësi. Çdo sure ndahet në ajete. Numri total i ajetëve në Kuran është mbi 6,000, ndonëse numri i saktë ndryshon në varësi të metodës së ndarjes. Disa sure janë të gjata, ndërsa të tjera të shkurtra, por secila përmban urtësi dhe udhëzim hyjnor.
Kurani është organizuar sipas temave, duke trajtuar besimin, moralin, drejtësinë shoqërore dhe sjelljen personale. Suret nuk janë të renditura sipas kronologjisë së shpalljes, por sipas gjatësisë, me ato më të gjata në fillim dhe më të shkurtrat në fund. Çdo sure ka emrin e vet që lidhet me përmbajtjen ose temën qendrore të saj. Për shembull, Surja El-Fatiha (Hapja) recitohet në çdo falje, ndërsa Surja El-Bekare (Lopa) është kapitulli më i gjatë.
Disa nga suret më të njohura përfshijnë:
Çdo sure përmban mësime të veçanta për jetën shpirtërore, etike dhe praktike, duke formuar bazën e plotë për një jetë të kënaqshme për Allahun.
Kurani u shpall në arabisht të pastër dhe bukuria gjuhësore e tij është e mrekullueshme. Gjuha e Kuranit njihet për elokuencën, ritmin dhe kuptimet e thella që nuk mund të përkthehen plotësisht në asnjë gjuhë tjetër. Edhe pse përkthimet ekzistojnë, vetëm teksti arab konsiderohet si versioni autentik.
Stili i Kuranit karakterizohet nga përdorimi i shembujve, metaforave dhe urdhrave të drejtpërdrejtë. Ai përdor retorikë të veçantë, duke kombinuar qartësinë me thellësinë, dhe i drejtohet njerëzve të niveleve të ndryshme kulturore dhe intelektuale.
Për shembull, në Suren Er-Rahman 55:13 ⧉, Allahu thotë: "Cilat nga mirësitë e Zotit tuaj do t’i mohoni?" – një frazë që përsëritet për të tërhequr vëmendjen ndaj begative të Tij.
Edhe pse gjuha e Kuranit është hyjnore, myslimanët inkurajohen të kuptojnë dhe të reflektojnë mbi kuptimet e tij. Ekzegjeza kuranore (Tefsiri) është një fushë që ndihmon në interpretimin e Kuranit në kontekste të ndryshme historike, shpirtërore dhe gjuhësore.
Kurani është udhëzimi përfundimtar për myslimanët dhe mësimet e tij rregullojnë çdo aspekt të jetës. Ai ofron udhëzime për çështjet shpirtërore, morale, shoqërore, familjare dhe juridike. Myslimanët inkurajohen ta lexojnë, mësojnë përmendësh dhe ta meditojnë Kuranin në mënyrë të rregullt, sepse ai sjell pastrim shpirtëror dhe afrim me Allahun.
Kurani është themeli i ligjit islam (Sheriatit). Ajetet e tij shërbejnë si bazë për rregullat islame dhe, së bashku me Hadithet e Profetit, ndihmojnë në nxjerrjen e dispozitave për namaz, agjërim, bamirësi dhe marrëdhënie tregtare. Ai thekson drejtësinë, mëshirën dhe ndershmërinë.
Kurani është edhe një mjet lidhjeje midis besimtarit dhe Allahut. Ai recitohet në çdo namaz, si dhe në momente gëzimi apo pikëllimi. Ai sjell ngushëllim dhe paqe, veçanërisht në kohë vështirësie, duke përkujtuar mëshirën dhe praninë e Allahut.
Myslimanët besojnë se Kurani është një mrekulli që është ruajtur në formën e tij origjinale për më shumë se 1,400 vjet. Ndryshe nga shkrimet e tjera, ai nuk ka pësuar ndryshime dhe ruajtja e tij konsiderohet një shenjë e origjinës hyjnore.
Një nga aspektet unike të Kuranit është ruajtja e tij. Myslimanët besojnë se Allahu e ka mbrojtur Kuranin nga çdo ndryshim apo shtrembërim. Ai ka qëndruar i pandryshuar që nga koha e shpalljes së tij.
Kujdesi për ruajtjen e Kuranit është treguar jo vetëm përmes dorëshkrimeve, por edhe përmes transmetimit gojor. Një nga praktikat më të vlerësuara është memorizimi i plotë i Kuranit. Miliona myslimanë në botë, të rinj e të moshuar, mësojnë përmendësh të gjithë Kuranin dhe quhen "Hafiz". Kjo traditë garanton ruajtjen e tij në breza.
Kurani recitohet me kujdes dhe respekt, duke ndjekur rregullat e saktësisë (Tëxhvidi). Recitimi i tij është një formë adhurimi dhe pjesë thelbësore e jetës së përditshme të një myslimani.