Në Islam, Allahu është Zoti i vetëm dhe i vërtetë, Krijuesi i qiejve dhe tokës dhe gjithçkaje që ndodhet në to. Allahu është figura qendrore e fesë islame dhe besimi në njëshmërinë e Tij (Teuhid) është koncepti më themelor në Islam. Më poshtë shqyrtojmë konceptin e Allahut, atributet e Tij dhe rëndësinë e Tij në jetën e një myslimani.
Koncepti i Teuhidit, që do të thotë njëshmëria e Allahut, është themeli i besimit islam. Myslimanët besojnë se Allahu është unik, i përjetshëm dhe nuk ka partnerë apo të barabartë. Nuk ekziston asgjë që mund të krahasohet me Të, dhe Ai është i vetmi që meriton adhurim. Besimi në njëshmërinë e Allahut është qendra e besimit të një myslimani dhe nënkupton që të gjitha aktet e adhurimit duhet të drejtohen vetëm ndaj Tij.
Kurani e thekson vazhdimisht njëshmërinë e Allahut, duke theksuar se Ai është i vetmi Krijues, Mbajtës dhe Kontrollues i universit. Pjesa e parë e shehadetit (deklaratës së besimit islam) thotë: "Nuk ka zot tjetër përveç Allahut", që reflekton thelbin e Teuhidit dhe ekskluzivitetin e hyjnisë së Allahut. Kjo deklaratë thërret myslimanët që ta pranojnë dhe t’i nënshtrohen vetëm Allahut në çdo aspekt të jetës, shpirtëror apo material.
Allahu ka shumë emra dhe cilësi që përshkruajnë përsosmërinë, madhështinë dhe atributet e Tij. Këta emra njihen si Esmaul Husna (99 Emrat e Allahut). Çdo emër reflekton një aspekt të ndryshëm të natyrës së Allahut dhe janë thelbësorë për të kuptuar se kush është Allahu. Disa nga emrat më të njohur janë:
Këta emra dhe cilësi ndihmojnë myslimanët të kuptojnë gjerësinë e natyrës së Allahut, mëshirën, drejtësinë, fuqinë dhe dijeninë e Tij. Çdo emër thekson një dimension të ndryshëm të përsosmërisë së Allahut, duke ndihmuar myslimanët të reflektojnë mbi madhështinë e Tij dhe marrëdhënien që duhet të kenë me Të.
Allahu është Krijuesi i gjithçkaje në univers. Në Kuran, Ai e përshkruan Veten si Ai që ka krijuar qiejt, tokën dhe gjithçka që ndodhet ndërmjet tyre. Allahu nuk është vetëm Krijuesi, por edhe Mbajtësi dhe Furnizuesi i të gjitha krijesave. Ai ka kontroll absolut mbi universin dhe të gjitha proceset e tij, të dukshme apo të padukshme.
Myslimanët besojnë se dijenia e Allahut është e gjithanshme dhe Ai di gjithçka që ndodh, në të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen. Vullneti i Tij udhëheq çdo gjë që ndodh në botë dhe asgjë nuk ndodh pa lejen e Tij. Krijimi i Allahut është i përsosur dhe gjithçka në univers funksionon në përputhje me urtësinë e Tij hyjnore.
Kurani në Sure El-Bekare El-Bekare 2:255 ⧉ përshkruan sovranitetin e Allahut: "Allahu! Nuk ka të adhuruar tjetër përveç Tij, i Gjalli, Mbajtësi i gjithçkaje. As dremitja dhe as gjumi nuk e kaplon Atë. Atij i takon gjithçka që është në qiej dhe në tokë." Ky ajet thekson ekzistencën e përjetshme të Allahut dhe kontrollin e Tij të plotë mbi universin.
Allahu përshkruhet në Kuran si i drejtë dhe mëshirëplotë. Mëshira e Tij është e gjerë dhe përfshin çdo gjë në univers, dhe Ai është burimi i faljes për ata që pendohen. Por, Allahu është gjithashtu i drejtë dhe drejtësia e Tij siguron që ata që bëjnë keq të mbajnë përgjegjësi për veprat e tyre në Ditën e Gjykimit.
Balanca mes mëshirës dhe drejtësisë së Allahut është e ilustruar bukur në Suren Ez-Zumer 39:53 ⧉: "Thuaj: ‘O robërit e Mi që keni gabuar kundër vetes tuaj, mos u dëshpëroni nga mëshira e Allahut. Vërtet, Allahu i fal të gjitha mëkatet; Ai është vërtet Falësi, Mëshirëploti.'" Ky ajet tregon gatishmërinë e Allahut për të falur ata që pendohen sinqerisht, duke treguar natyrën e Tij të pakufishme mëshirëplotë.
Njëkohësisht, drejtësia e Allahut siguron që secili të marrë shpërblimin ose dënimin sipas veprave të tij. Në Suren En-Nisa 4:40 ⧉ thuhet: "Allahu nuk i bën padrejtësi askujt, as sa pesha e një atomi; por njerëzit i bëjnë padrejtësi vetes së tyre." Ky ajet thekson se drejtësia e Allahut është e përsosur dhe gjithëpërfshirëse.
Në Islam, Allahu nuk është i largët nga krijesat e Tij. Ai është gjithmonë pranë dhe mëshira dhe prania e Tij ndjehet nga besimtarët. Kurani mëson se Allahu është më afër njeriut se damari i qafës së tij (Sure Kaf Kaf 50:16 ⧉ – "Ne e kemi krijuar njeriun dhe e dimë se çfarë i pëshpërit shpirti i tij, dhe Ne jemi më afër atij se sa damari i qafës së tij." Ky ajet thekson marrëdhënien intime dhe personale që Allahu ka me çdo individ.
Myslimanët mësohen të drejtohen te Allahu në lutje, duke kërkuar udhëzim, mëshirë dhe mbështetje. Akti i adhurimit (Ibadah) në Islam është mjeti kryesor për të zhvilluar një marrëdhënie të ngushtë me Allahun, dhe myslimanët inkurajohen të kërkojnë faljen dhe bekimet e Tij përmes faljeve ditore (Salah) dhe lutjeve (Dua).
Emrat e Allahut mbartin kuptime të thella që ndihmojnë myslimanët të kuptojnë atributet e Tij dhe si duhet të lidhen me Të. Për shembull, një nga emrat e Allahut është "Er-Rrahman", që do të thotë "Mëshiruesi i Gjithëmbarshëm", dhe thekson mëshirën dhe dhembshurinë e Allahut. Një tjetër emër, "El-Melik", do të thotë "Mbretëruesi", duke reflektuar sovranitetin e Allahut mbi gjithë krijimin. Duke medituar mbi këta emra, myslimanët mund të kuptojnë më mirë natyrën e Allahut dhe të përpiqen të mishërojnë vlerat që përfaqësojnë këta emra në jetën e tyre.