Sureja Fatir — Ajet 15 (Shqip) — Video

O njerëz! Ju keni nevojë për Allahun -

Allahu i Madhëruar u drejtohet të gjithë njerëzve dhe u tregon për gjendjen e tyrenevojtare, si atribut i tyre i pandashëm. Ai u tregon se ata janë të varfër dhe nevojtarë para Tij nga çdo drejtim.

1 Së pari, Ai i bëri që të ekzistojnë. Nëse Ai nuk do t'i bënte të ekzistonin, ata nuk do të ekzistonin.

2 Ata janë nevojtarë që Allahu t'i pajisë me fuqi e aftësi, me gjymtyrë e shqisa. Nëse Allahu nuk do t'i pajiste me to, ata nuk do të mund të kryenin asgjë.

3 Ata janë nevojtarë që Allahu t'i furnizojë e ndihmojë me mirësi të shfaqura e të fshehura. Nëse nuk do të ishte mirësia, bujaria dhe lehtësimi i veprave nga Ai, asnjë mirësi dhe domosdoshmëri të jetës nuk do të mund të arrinin.

4 Ata janë nevojtarë tek Allahu që Ai të largojë prej tyre çdo ligësi e sprovë të rëndë, çdo dëshpërim nga hallet e kësaj dynjaje e të ahiretit. Nëse nuk do të ishte mbrojtja e Tij e mëshirshme dhe largimi i fatkeqësive e rëndesave prej Tij, ato do të ishin të vazhdueshme mbi robin dhe do ta shkatërronin jetën e tij.

5 Ata janë nevojtarë për edukimin dhe përkujdesin e Tij (si dhe për rregullimin e veprave nga ana e Tij).

6 Ata janë nevojtarë edhe që ta adhurojnë Atë me dashuri. Ata kanë nevojë ta duan Atë, të shpresojnë tek Ai, t'i frikësohen e përgjërohen në adhurime, kanë nevojë t'i shprehin Atij sinqeritetin e plotë në adhurimet e tyre. Kështu lumturohen shpirtrat e tyre dhe gjejnë gëzimin dhe kuptimin e jetës. Nëse Ai nuk do t'i udhëzonte dhe të krijonte në zemrat e tyre këtë besim, ata do të ishin shkatërruar, shpirtrat e tyre do të kishin vdekur, zemrat e tyre do të ishin verbuar dhe gjendja e tyre do të ishte e pashpresë.

7 Ata janë nevojtarë që Ai t'u mësojë atë që nuk e dinë dhe t’u japë forcë që të kryejnë atë që u sjell dobi dhe rregullon gjendjen e tyre. Nëse Ai nuk do t'i mësonte, asgjë nuk do të dinin dhe nëse nuk do t'u jepte fuqi të bënin vepra të mira, gjendja e tyre nuk do të përmirësohej.

8 Ata janë të varfër e nevojtarë kundrejt Tij me gjithë qenien e tyre, në çdo kuptim e këndvështrim, edhe pse ata nuk e kuptojnë ndonjë aspekt të kësaj nevoje. Më i përkryeri është ai njeri që e ndien nevojën e tij në çdo gjendje e çast, si në çështjet e dynjasë, ashtu edhe në çështjet e fesë dhe besimit. Për këtë arsye, të tillë njerëz i sheh që gjithmonë t'i luten e përgjërohen me këmbëngulje Allahut që kurrë të mos i lerë të mbështeten në forcat e tyre, as një çast të shkurtër sa një pulitje sysh. Ata i luten që Ai t'i ndihmojë e t'u japë dituri e forcë në çdo vepër e çështje. Kjo është një ndjenjë nevoje, që i shoqëron ata në çdo çast të jetës. Këta e meritojnë që Zoti t'i ndihmojë dhe t'i mëshirojë në varfërinë e nevojën e tyre. E si të mos i ndihmojë Ai, që është më i mëshirshëm për ta sesa prindërit për fëmijën e tyre.

kurse Allahu është i Pasur dhe i Lavdëruar. -

Ai është i pasur dhe s’ka nevojë për asnjë. Atij i takon pasuria e pavarësia e plotë nga çdo aspekt. Allahu nuk ka nevojë për atë që kanë nevojë krijesat e Tij dhe nuk është i varur e nevojtar, siç janë krijesat. E si mund të ketë nevojë Ai që është i Plotë dhe Absolut në cilësitë e Tij. Të gjitha cilësitë e Tij janë të plota dhe absolute, pa asnjë mangësi dhe të gjitha atributet e Tij janë madhështore dhe të bukura. Pjesë e pasurisë dhe e pushtetit të Tij të madh është edhe fakti që Ai i pasuron dhe furnizon krijesat e Tij në dynja dhe në ahiret. Allahu është i Lavdëruari në Veten e Tij dhe në cilësitë e Tij, sepse të gjitha ato janë të bukura. Ai është i Lavdëruari për atributet dhe veprat e Tij, që janë të larta dhe të ndërtuara mbi bujarinë, bamirësinë, drejtësinë, urtësinë e mëshirën. Ai është i Lavdëruar edhe për të gjitha urdhëresat e ndalesat e Tij, për ligjin e Tij të mrekullueshëm, sipas të cilit krijesat duhet ta adhurojnë dhe duhet të ndërtojnë jetën e tyre. Ai është i Lavdëruar e meriton dashurinë e plotë e çdo përlëvdim për ato cilësi e vepra të Tij dhe për gjithçka e çdo ligj, mirësi e porosi që vjen prej Tij. Allahu është i Lavdëruar në pasurinë e Tij dhe faktin që është i Vetëmjaftueshëm. Ai është i Pasur e nuk ka nevojë për lavdërimin e krijesave.Kuptimi i fjalës El Rab: Fjala

‘El Rab’

vjen në arabisht me katër kuptime. Dykuptime kanë lidhje me Qenien e Allahuttë Madhëruar dhe Veten e Tij, ndërsa dytë tjerat kanë lidhje me veprat e Tij. Dykuptimet që kanë lidhje me Qenien eAllahut të madhëruar janë:

1 El Mulk. El Rab

do të thotë El Malik -Pronari, Sunduesi. Allahu i Lartësuarthotë: “lilahi ma fis-semauati uel erd” “TëAllahut janë gjithë çka në qiej dhe nëtokë”. Ai thotë gjithashtu: “lil-lahi mulkusemauati uel erd” (Allahut i takonpushteti dhe mbretërimi në qiej dhe nëtokë). Gjithçka në qiej dhe në tokë janëdhe i përkasin Allahut të Lartësuar, janënën pronësinë dhe sundimin e Tij.

2 El Sejjid. El Rabu

është

El Sejidu elMutau,

pra, është Zotëria të cilit duhet t’ibinden të gjithë. Ai është i Plotë në tëqenurit Zot. Arabët e quajnë Rab atë qëështë

Essejid

“Zotëri”. Në suren Jusuf,Allahu i Lartësuar thotë: “O shokët e mitë burgut! Njëri prej jush do t’i japë tëpijë verë zotëriut të vet, ndërsa tjetri dotë kryqëzohet dhe shpezët do të hanënga koka e tij. Çështja për të cilën kërkuatshpjegim, ka marrë fund. Atij, për të cilinbesonte se është i shpëtuar, i tha: “Mëpërkujto mua te zotëriuyt”. Po shejtani ebëri të harronte që ta përkujtonte tezotëriu i tij, e për këtë mbeti në burg disavjet.” Në të gjitha këto raste, fjala rab do të thotë

es-sejid

, pra, zotëria. Çfarëkuptimi ka kjo fjalë në suren Ihlas:“Allahus-samed”.

El Samedu

është

ElSejidu

, të cilit i bindet dhe i nënshtrohetgjithçka dhe tek i cili ngrihen dheparashtrohen të gjitha çështjet. Prandajtë gjitha çështjet e tua parashtroja dhekërkoja veçse Atij që është

El Sejid

- iPloti në zotërimin dhe sundimin e Tij.Parashtrimi dhe kërkesa e një çështjejeqë askush veç Allahut nuk ka pushtetinpër ta realizuar, te dikush tjetër veçAllahut, konsiderohet shirk ose idhujtarindaj Allahut të Lartësuar. Nëse ia kërkondikujt tjetër veç Allahut, atëherë ti nuk eke kuptuar se Allahu është

El Sejid

– pra, iPloti në zotërimin e sundimin e Tij. Ajo qëkërkohet është mbështetje e plotë tekAllahu, por edhe kryerja e çdo sebepinjerëzor, që është në mundësinë e robit.Nuk duhet të gabojmë në këto dydrejtime. Ne nuk duhet të bazohemikrejtësisht në ndërmarrjen e masave dhesebepeve njerëzore, por edhe lëniatërësisht e sebepeve është e gabuar.Bazimi krejtësisht në sebepe është kufër,ndërsa lënia e sebepeve tërësisht ështëmendjelehtësi.Dy kuptimet që kanë lidhje me veprat eAllahut të madhëruar janë:

et-tedbiru

dhe

et-terbijetu

.

1 Et-tedbiru

është përkujdesja,rregullimi, administrimi. Allahu është

ElMudeb-biru

, pra, Kujdestari, Rregulluesidhe Administruesi. Ai përkujdesetadministron dhe rregullon çështjet ekrijesave të Tij. Ai u bën atyre bamirësidhe i trajton me mëshirën e Tij.

2 Et-terbijetu

- edukimi . Allahu është

ElMurabbi

, domethënë, Edukuesi,Furnizuesi e Ruajtësi.Kështu, Allahu i Madhëruar ështëKrijuesi, Sunduesi, Rregulluesi dheEdukuesi i krijesave të Tij. Por çfarë rrjedhnga kjo? Ai që ka këto cilësi është i vetmiqë meriton të adhurohet. Allahu ështëZoti i botëve dhe Atij i takon pushtetizotërimi, përkujdesja dhe rregullimi içështjeve të krijesave të Tij.Por diçka duhet të kuptohet mirë.Përkujdesja, edukimi dhe rrergullimi që Aiu ofron krijesave ka lidhje shumë tëngushtë me impenjimin dhe përkushtimine tyre për ta pranuar dhe reaguarkorrektësisht në lidhje me këtëpërkujdesje dhe edukim. Gjithashtu, kalidhje të ngushtë me përkushtimin dhededikimin e krijesave drejt Allahut, Zotittë botëve. Është e vërtetë që Allahu iLartësuar përkujdeset dhe rregullonçështjet e të gjitha krijesave, me një niveltë caktuar përkujdesjeje dhe rregullimi,mohues apo besimtarë, punëmirë apopunëkëqij qofshin ata. Por përkujdesjadhe rregullimi që Ai u ofron të dashurvetë Tij, të cilët janë nënshtruar për taadhuruar si një të vetëm, është diçkatjetër. Disa robër i shtojnë veprat e miradhe adhurimet ndaj Zotit ashtu si Ai kaporositur. Çdo e mirë që ata bëjnë i çondhe i ndihmon ata për të kaluar në njëtjetër punë të mirë. Kështu vazhdojnë,derisa rrethi i punëve të mira që atapunojnë zgjerohet dhe zmadhohet.Profeti a.s. ka thënë: “Ruaje(përgjegjësinë dhe detyrat për) Zotin, tëtë ruajë!”. Pas kësaj, ti je i ruajtur membrojtjen, përkujdesjen dhe ruajtjen eZotit tënd. Kështu, disa robër nësepërpiqeshin të mos i bindeshin Allahut,nuk do të mundeshin, ashtu si disa tëtjerë që, nëse do të përpiqeshin për t’iubindur Allahut, nuk do të mundeshin. Tëdyja grupet hyjnë dhe i nënshtrohenpërkujdesit dhe edukimit që Zoti ofron.Në varësi të përkushtimit dhe dedikimittë krijesave është edhe lloji ipërkujdesjes, rregullimit dhe edukimit qëAllahu i Madhëruar u ofron atyre.Edukimi dhe përkujdesja ndaj krijesavenuk është i njëjtë. Profeti a.s. ka thënë:“Ruaje (përgjegjësinë dhe detyrat për)Zotin, të të ruajë, “Ruaje (përgjegjësinëdhe detyrat për) Zotin që ta gjesh Atëpara teje! Njihe Allahun në kohë begatijee mirësie, që Ai të të njohë në kohëvështirësie dhe shtrëngimi.”Allahu i Madhëruar i edukon dherregullon gjendjen e robërve. Ai e bënkëtë duke i bërë të ndiejnë dhe të jenë tësigurt se ata janë nevojtarë për Të dhe tëvarur prej Tij në çdo aspekt. Prandaj dheProfeti a.s. ka thënë: “Çudi me çështjen ebesimtarit! Të gjitha gjendjet e tij janëmirësi. Nëse e mbulon mirësia dhebegatia, ai falënderon dhe tregonmirënjohje, dhe kjo është e mirë për të.Nëse atë e godet fatkeqësia, ai bëndurim, dhe kjo është e mirë për të. Porkjo nuk i ofrohet askujt tjetër veçbesimtarit.”. Besimtari është i kënaqurme Allahun. Në Xhamiun e Termidhiutshënohet: “Ai që kënaqet me Të (meAllahun), kënaqësi do t’i jepet. Ndërsa aiqë zemërohet e tregon pakënaqësi meTë (me Allahun), pakënaqësia dhezemërimi do t’i jepet.” Një gjë është epadiskutueshme dhe e sigurt: Përkujdesjae Zotit për robërit dhe edukimi epërmirësimi që Ai u ofron atyre është ivazhdueshëm dhe jepet me urtësi tëmadhe. Besimtari kënaqet dhe përjetonkënaqësi të madhe duke iu bindur Allahutdhe në adhurimet përkushtuar Atij. Ai eshijon dhe përjeton kënaqësi në çdo çastqë kalon, duke bërë durim thjesht dhevetëm në emër të adhurimit të Zotit të tij.Ndërsa i pabinduri e mohuesi, i cili nuk edi dhe nuk e kupton që Allahu iMadhëruar është Rregulluesi, Edukuesidhe Ai që ofron përkujdesjen dhepërmirësimin e gjendjes së robërve,gjendja e tij është ashtu sikurse e kapërshkruar i Madhëruari kur thotë: “Kanjerëz që e adhurojnë Allahun meluhatje. Nëse e godet ndonjë e mirë, aiqetësohet me të. Por nëse e godetndonjë sprovë, ai kthehet në fytyrën e vettë vërtetë. Ai i ka humbur dynjanë dheahiretin. Ky është ai dështimi i qartë.”[Haxh 11].Nëse besimtari sprovohet dhe goditetme ndonjë fatkeqësi, ngushtim apovështirësi, ai vazhdon të jetë i kënaqurme Zotin e tij dhe përcaktimet e Tij tëurta. Ai e di mirë se Allahu është Ai qërregullon çështjet e krijesave, përkujdesetdhe i edukon robrit e Tij me më të mirënpërkujdesje dhe rregullim. Nëse robisëmuret ose sprovohet në pasurinë e tij,të dashurit e tij apo në veten e vet, ai ekupton mirë faktin se Allahu është

Rab –

pra, Zoti, i Pushtetshmi, - është

Es-Sejidu

,domethënë Zotëria që ka në dorë tëgjitha çështjet; është

El Maliku

- Pronaridhe Sunduesi i gjithçkaje; është

ElMudebbiru

- Kujdestari dhe Rregulluesi içështjeve të rrobërve ; është

El Murabbi

Edukatori i robërve të Tij. Ai e kuptonmirë faktin se Allahut i takon të bëjëgjithçka që Ai dëshiron, për shkak se Aiështë i plotë në zotërimin dhe pushtetin eTij. Allahu i Madhëruar nuk pyetet për atëqë bën, por krijesat do të pyeten.Allahu i Madhëruar në përkujdesjen,edukimin, administrimin dhe rregullimine çështjeve të krijesave, ka vendosurrregulla dhe kritere të mrekullueshmedhe të urta. Ai përkujdeset për ta dherregullon çështjet e tyre me Sheriatin qëka vendosur për ta, por edhe me kaderine Tij të urtë dhe të pacenueshëm. Kaderi iTij nuk mund të mposhtet dhe tëcenohet, ndërsa në çështjen e zbatimitose jo të Sheriatit të Tij i ka lënë robërittë lirë që të bëjnë zgjedhjen e tyre. Dhepikërisht kështu u sprovuan krijesat. IMadhëruari i sprovon krijesat me kaderindhe kadanë e Tij, dhe kaderi i Tij kurrënuk mund të mposhtet dhe cenohet. Pornga ana tjetër, Ai i edukon robrit dhe iudhëzon ata që të rregullojnë çështjet etyre përmes Sheriatit të Tij. Përmes këtijSheriati, Ai i urdhëron e ndalon dhe i lërobërit të lirë, që të bëjnë zgjedhjen etyre. E gjitha kjo është pjesë e

tedbirit

dhe

terbijes

së Allahut të Madhëruar.Për të shpjeguar lidhjen e ngushtë meskaderit dhe Sheriatit, si dhe terbijes dhetedbirit, që Allahu ofron për njerëzit, le tësjellim një shembull që ka lidhje mepasurinë dhe pronësinë. Allahu iMadhëruar e ka pajisur njeriun meinstinkte. Prej instinkteve të njeriut ështëdëshira për të pasur prone. Njeriu e dopronën. Madje edhe një foshnjë, nëse ijep diçka në dorë, kur do që t’ia heqëshnga dora, e shtrëngon dhe nuk të lejont’ia marrësh. Prandaj i Madhëruari epërshkruan njeriun duke thënë: “ju e donipasurinë me një dashuri të madhe”[Fexhr]. Ndërsa Profeti a.s. ka thënë:“Sprova e umetit tim është pasuria”.Pasuria është fitne, qoftë kur është evogël, qoftë kur është e madhe. I varfriështë në sprovë por edhe i pasuri ështënë sprovë. Kështu, Allahu i Madhëruar ekrijoi dhe e përcaktoi që ne ta kemi këtëinstinkt.Brenda nesh gjendet ajo që quhetkoprraci. Allahu ka thënë “Ai që ështëruajtur nga koprracia e vetes së tij, me tëvërtetë ka fituar.” Çdokush ka brendavetes koprraci. Ndërsa Allahu e ka treguarse shpëtimi është i lidhur me ruajtjen ngakopracia. Allahu vërtet ka krijuar tek nekoprraci dhe e ka përcaktuar me kaderine Tij, por në të njëjtën kohë na edukondhe na fton që të rregullojmë çështjettona përmes Sheriatit të Tij, duke thënë:“Ai që është ruajtur nga koprracia e vetessë tij, me të vërtetë ka fituar.”Kështu, fakti që Allahu është Rab, Malik,Sejjid, Mudebbir dhe Murabbi, shfaqetdhe del në pah qartë dhe në një lidhjeshumë të ngushtë mes kaderit dheSheriatit të Tij. Allahu i Madhëruar,përmes Sheriatit të Tij, na edukon dhepërkujdeset që të rregullojë çështjettona. Këtë Ai e bën shkallë-shkallë, ploturtësi, mëshirë dhe butësi. Stili i Tij ështëi mrekullueshëm dhe lehtësisht ipranueshëm. Mendohu pak në këtoajete. “Allahut i takon pushteti i qiejvedhe i tokës.” . Ai i njofton krijesat se çdogjë që ata e zotërojnë në këtë dynja, dotë vijë dita që ata të largohen dhe çdo gjëdo të kthehet tek Ai. Por, nga ana tjetër,për të na edukuar dhe përmirësuarshkallë-shkallë, na thotë: “Gjithçka që jushpenzoni, ajo është e juaja.” Ose thotë:“Faleni me rregull namazin, jepni zekatindhe jepni për hir të Allahut hua të mirë!Çfarëdo të mire të përgatisni për vetentuaj, atë do ta gjeni tek Allahu më të mirëdhe më të shpërblyer! Kërkoni falje prejAllahut, se, pa dyshim, Allahu është Falësi Madh e Mëshirëplotë!” [Muzemil 20].Gjithashtu, thotë: “S’ka dyshim se atyreqë japin sadaka dhe që i japin Allahut njëhua të mirë, atyre do t’u shumëfishohetajo dhe do të marrin shpërblim të madh.Ata që besojnë Allahun dhe të Dërguarine Tij, të sinqertët dhe dëshmorët, atakanë te Zoti i tyre shpërblimin dhe dritëne vet, ndërsa ata që e mohojnë shenjatTona janë banorë të Xhahimit. Dijeni sejeta e kësaj bote është veçse një lojë,kalim kohe në argëtim, stoli e krenari mesjush dhe përpjekje në shtimin e pasurisëdhe të fëmijëve. Ajo i ngjan atij shiu, prejtë cilit bima i habit bujqit, por pastaj ajothahet dhe e sheh të verdhë, mandejpërthyhet dhe kalbet. Ndërsa në botëntjetër ka dënim të rëndë, por edhe faljegjynahesh dhe dhurim kënaqësie ngaAllahu. Jeta e kësaj bote nuk është gjëtjetër, vetëm se një përjetim mashtrues.Shpejtoni që të fitoni faljen prej Zotit tuajdhe Xhenetin, gjerësia e të cilit është sagjerësia e qiellit dhe e Tokës dhe që ështëpërgatitur për ata që i besojnë Allahutdhe të dërguarve të Tij. Ai është mirësia eAllahut, që ia jep kujt të dojë; Allahuështë Dhurues i madh.” [Hadid 18 – 21].Gjithashtu: “Luftoni për hir të Allahut dheta dini se Allahu është Dëgjues dhe iGjithëditur. Kush është ai që do t’i japëAllahut një “hua” të mirë, që Ai t’ia shtojëatë shumëfish? Allahu shtrëngon dhe poAi çliron. Vetëm tek Ai është kthimi juaj.[Bekare 244, 245]. Ky është një edukimdhe rregullim përmes Sheriatit, qënjerëzit të pastrohen nga koprracia. Nëkëtë mënyrë, i Madhëruari na jepmundësinë për të zgjedhur që tëpastrohemi nga koprracia dhe që pasuriatë jetë në dorën tonë thjesht si një mjetdhe jo të bëhet qëllim. Nëse shpirtrat enjerëzve, përmes këtij Sheriati dhe sipastij, bëhen më të gjera sesa pasuria,pushteti dhe postet, atëherë ummeti dotë jetë në mirësi dhe begati. E kundërtavlen për të kundërtën. Sa e sa njerëz biennë një nga krimet më të mëdha dhe tëdënueshme, siç është fajdeja, ndërkohëqë kanë miq farefis dhe të afërm të cilëtkanë mjaftueshëm pasuri që të mos elejojnë atë të bjerë në këtë gabim kaqfatal. Nëse do t’ia jepnin borxh dhe tëbënin durim, do të ishte një lehtësim dherregullim i madh. Ai që i shikon këtonivele të këshillës dhe edukimit e kuptonse Allahu është Edukator i robërve të Tij.Duke qenë se Allahu i Madhëruar është iplotë si Edukator dhe Rregullues içështjeve tona, Ai nuk na lë të jemi tëshkujdesur dhe të hallakatur. Ai vendosirregullat e Tij të krijimit dhe kaderit nëgjithësinë e Tij, por gjithashtu na shpalliedhe rregullat e Sheriatit të Tij, përmes tëcilave Ai rregullon çështjet tona dhe naedukon, nëse ne do të bënim zgjedhjen eduhur dhe të bënim durim në të.[Shkëputur nga mësimi i shejh MeshhurHasen Al Selman në Tefsir.]