Islomda hidoyat Allohning eng buyuk ne’matlaridan biridir — u qalbni adashishdan ravshanlikka, gunohdan solihlikka va zulmatdan nurga yetaklaydi. Qur’on va Payg‘ambar Muhammad ﷺ haqiqat va najot yo‘lini yorituvchi nur manbalari sifatida tasvirlanadi. Ilohiy hidoyatga ergashgan mo‘min xotirjamlik, ishonch va Yaratuvchi bilan yaqinlikda yashaydi.
Islomda hidoyat (hidayah) — to‘g‘ri yo‘lga boshlanish, ya’ni iymon, axloq va Allohga bo‘ysunish asosida yashash demakdir. Bu ne’matni Alloh uni chin dildan izlagan bandalariga ato etadi.
"Albatta, bu Qur’on eng to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qiladi." Isro 17:9 ⧉
Alloh O‘z hikmati va adolati bilan kimni istasa hidoyat qiladi. Mo‘min har bir namozida doimo hidoyat so‘rab duo qiladi.
Qur’onda nur hidoyat, iymon va ilohiy haqiqat ramzi sifatida ishlatiladi. Jismoniy nur zulmatni yo‘q qilgani kabi, ilohiy nur qalbdan johillik, shubha va gunohni ketkazadi.
"Alloh osmonlar va yerning Nuridir... Nur ustiga nur. Alloh O‘z nuriga O‘zi xohlagan bandani hidoyat qiladi." Nur 24:35 ⧉
“Nur ustiga nur” iborasi qalbning vahiy, ixlos va ilohiy rahmat orqali bosqichma-bosqich yoritilishini ifodalaydi.
Qur’on hidoyat va nur sifatida ta’riflanadi. U mo‘minlarni solihlikka boshlaydi va haqiqatni botildan ajratishga yordam beradi.
"Sizlarga Alloh tomonidan nur va ravshan Kitob keldi. Alloh u bilan Uning roziligini izlaganlarni hidoyat qiladi." Moida 5: 15⧉ 16⧉
Qur’onning har bir oyati qalb uchun hikmat va yo‘l-yo‘riq manbaidir — zulmat paytlarida ruhiy kompasdir.
Payg‘ambar Muhammad ﷺ faqat xabar bilan emas, balki tirik namuna sifatida ham yuborilganlar. U zotning xulqi, so‘zlari va amallari ilohiy haqiqatni aks ettiradi.
"Ey Payg‘ambar! Albatta, Biz Seni guvoh, xushxabar beruvchi, ogohlantiruvchi, Allohga Uning izni bilan da’vat qiluvchi va nur sochuvchi chiroq qilib yubordik." Ahzob 33: 45⧉ 46⧉
U zot “sirajan munira” — yorqin chiroq sifatida tasvirlanib, adolatsizlik va adashuv hukm surgan dunyoda ravshanlik olib kelganlar.
Hidoyat — bu ham duo, ham amaliy jarayondir. Musulmonlar har bir namozda: “Bizni to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilgin”, deb so‘raydilar. Ammo hidoyat kelgach, unga amal qilish ham zarur.
"Hidoyat topganlarga esa Alloh hidoyatni ziyoda qiladi va ularga taqvolarini beradi." Muhammad 47:17 ⧉
Hidoyatni qabul qilish qalbga xotirjamlik va ravshanlik olib keladi. Uni rad etish esa ko‘z ko‘rib turgan bo‘lsa ham, qalbning ko‘rligiga sabab bo‘ladi.
Qiyomat kuni nur nafaqat ramziy, balki haqiqiy bo‘ladi — mo‘minlarga Jannatga eltuvchi yo‘lda nur beriladi. Bu nur ularning bu dunyodagi iymon va itoat darajasini aks ettiradi.
"O‘sha kunda mo‘min erkaklar va mo‘min ayollarning nuri ularning oldidan va o‘ng tomonlaridan porlab borayotganini ko‘rasan..." Hadid 57:12 ⧉
Bu dunyoda Allohning nuri bilan yashaganlar, oxiratda ham o‘sha nur bilan hidoyat topadilar.
Islomda hidoyat bir martalik hodisa emas — u uzluksiz safardir. Iymon nuri ilm, ibodat, kamtarlik va ixlos bilan parvarish qilinishi kerak. Mo‘minlar bu yo‘lda yolg‘iz emaslar — Allohning nuri har bir qadamda ularga hamroh bo‘ladi.
Alloh barchamizni O‘z nuri bilan hidoyat topgan va u nurni oxiratga tinchlik va muvaffaqiyat bilan olib boradigan bandalaridan qilsin.