Islomda Alloh — osmonlar va yerning hamda ularning ichidagi barcha narsalarning Yaratguvchisi bo‘lgan yagona Zotdir. Alloh islomiy e’tiqodning markazida turadi va Uning yagonaligiga iymon keltirish (Tavhid) Islomdagi eng asosiy tushunchadir. Quyida Alloh tushunchasi, Uning sifatlari va musulmon hayotidagi ahamiyati bayon qilinadi.
Tavhid — Allohning yagonaligiga iymon keltirish — islomiy e’tiqodning poydevoridir. Musulmonlar Alloh yagona, abadiy bo‘lib, Uning sherigi ham, o‘xshashi ham yo‘q deb ishonadilar. Mavjudotlar ichida Unga qiyos qilinadigan hech narsa yo‘q va ibodatga faqatgina U Zot loyiqdir. Allohning yagonaligiga bo‘lgan e’tiqod musulmon iymonining markazida turadi va barcha ibodatlar faqat Unga qaratilishi lozimligini anglatadi.
Qur’onda Allohning yagonaligi qayta-qayta ta’kidlanib, U yagona Yaratuvchi, Rizq beruvchi va butun olamni boshqaruvchi Zot ekanligi bayon qilinadi. Shahodat kalimasining birinchi qismi: “Allohdan o‘zga iloh yo‘q”, — deb boshlanadi va bu Tavhidning mohiyatini ifodalaydi. Bu e’tirof musulmonlarni hayotning barcha jabhalarida Allohning yagonaligini tan olish va Unga bo‘ysunishga chorlaydi.
Allohning ko‘plab go‘zal ismlari va sifatlari bor bo‘lib, ular Uning mukammalligi, ulug‘ligi va sifatlarini ifodalaydi. Bu ismlar “Asmo ul-husno” — Allohning 99 go‘zal ismi deb ataladi. Har bir ism Allohning mohiyatining alohida bir jihatini aks ettiradi. Eng mashhur ismlardan ba’zilari quyidagilardir:
Bu ismlar Allohning rahmati, adolati, qudrati va ilmini anglashga yordam beradi. Har bir ism Allohning mukammalligini yoritib, musulmonlarga U Zot bilan qanday munosabatda bo‘lishlari kerakligini o‘rgatadi.
Alloh butun koinotning Yaratuvchisidir. Qur’onda U osmonlar, yer va ular orasidagi barcha narsalarni yaratgan Zot sifatida tasvirlanadi. Alloh nafaqat Yaratguvchi, balki barcha mavjudotlarning Rizq beruvchisi va Ularni boshqaruvchi Zotdir. Koinotda sodir bo‘layotgan barcha jarayonlar Uning irodasi bilan amalga oshadi.
Musulmonlar Allohning ilmi cheksiz ekaniga, U o‘tmish, hozirgi va kelajakdagi barcha voqealarni bilishiga ishonadilar. Hech narsa Uning iznisiz sodir bo‘lmaydi. Alloh yaratgan har bir narsa Uning ilohiy hikmatini aks ettiradi.
Qur’onda Oyat al-Kursiyda shunday deyiladi: Baqara 2:255 ⧉ — bu oyat Allohning abadiyligi va butun borliq ustidan to‘liq hukmronligini ta’kidlaydi.
Qur’onda Alloh rahmli va adolatli Zot sifatida tasvirlanadi. Uning rahmati butun borliqni qamrab olgan bo‘lib, tavba qilgan bandalar uchun mag‘firat manbaidir. Shu bilan birga, Alloh adolatli bo‘lib, Qiyomat kuni har bir inson qilgan amali uchun javob beradi.
Bu muvozanat Surah Zumar 39:53 ⧉ da juda chiroyli ifodalangan bo‘lib, unda Alloh bandalarini rahmatidan umid uzmaslikka chorlaydi.
Shuningdek, Surah Niso 4:40 ⧉ da Alloh hech kimga zarracha ham zulm qilmasligi ta’kidlanadi. Bu Allohning adolati mutlaq va mukammal ekanini ko‘rsatadi.
Islomda Alloh bandalaridan uzoq emas. U doimo yaqin va bandalarning holatini bilib turadi. Qur’onda Alloh inson tomiridan ham yaqin ekani aytiladi: Qof 50:16 ⧉. Bu oyat Allohning har bir inson bilan bo‘lgan yaqin va shaxsiy aloqasini ifodalaydi.
Musulmonlar Allohga ibodat orqali murojaat qiladilar, Uning hidoyati, rahmati va yordamini so‘raydilar. Ibodat (Ibodah) Alloh bilan mustahkam aloqa o‘rnatishning asosiy yo‘li bo‘lib, namoz (Salah) va duo orqali bu aloqa kuchaytiriladi.
Allohning ismlari chuqur ma’noga ega bo‘lib, musulmonlarga Uning sifatlarini anglashda yordam beradi. Masalan, “Ar-Rahmon” ismi Allohning cheksiz rahmatini, “Al-Malik” esa Uning mutlaq hukmronligini anglatadi. Bu ismlar ustida tafakkur qilish orqali musulmonlar Allohni yaxshiroq taniydilar va o‘z hayotlarida ushbu ma’nolarni aks ettirishga intiladilar.